GS.TSKH Nguyễn xuân Hùng, người từng 25 năm công tác tại trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội và chuyển vào Miền Nam từ năm 1984 để xây dựng Viện Cơ học ứng dụng TP Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Xuân Hùng là sinh viên khoá đầu tiên (K1) của trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội (1956 – 1959) chuyên ngành Thuỷ lợi, năm 1959 tốt nghiệp với tấm bằng loại ưu ông được giữ lại trường làm cán bô giảng dạy tại Bô môn Cơ học lý thuyết. Sự đam mê nghiên cứu bộ môn này đưa ông trở thành một thầy giáo tinh thông về môn học này.

Năm 1966 ông Nguyễn Xuân Hùng được cử đi học tại bộ môn Cơ học, khoa Đóng tầu tại trường Đại học Rostock (CHDC Đức). Thầy hướng dẫn ông là Giáo sư Posti, một chuyên gia giỏi trong lĩnh vực đóng tầu thuỷ, người đã định hướng nghiên cứu khoa học cho ông Nguyễn Xuân Hùng và giúp ông nhận thức rõ tầm quan trọng của Cơ học ứng dụng trong sự phát triển nền kinh tế, kỹ thuật của một đất nước.

Đề tài nghiên cứu Cơ học Ứng dụng: Dao động phi tuyến với Vật thể đàn hồi, đề tài nghiên cứu khoa học đầu tiên của ông Nguyễn Xuân Hùng ở tuổi 30 được giáo sư Posti viết lời giới thiệu và đã được đăng trên tạp chí ZAMM - Tạp chí Toán học và Cơ học ứng dụng hang đầu của CHDC Đức và trên thế giới. Sau đó ông được GS Posti giới thiệu thực tập tại Trường ĐH Kỹ thuật Dresden. Khi về nước ông là người xây dựng phòng thí nghiệm dao động đầu tiên tại trường ĐH Bách Khoa Hà nội tương tự với mô hình tại Trường ĐH Kỹ thuật Dresden, phòng thí nghiệm có nhiệm vụ xác định xem máy móc có bị dao động quá mức cho phép hay không.

Xây dựng Viện Cơ học ứng dụng Thành phố Hồ Chí Minh :

Năm 1981 PTS Nguyễn Xuân Hùng bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ tại Viện Cơ học thuộc Viện hàn lâm khoa học CHDC Đức.

Năm 1984 nhận sự phân công của lãnh đạo Viện Khoa học Việt nam TS Nguyễn Xuân Hùng vào TP Hồ Chí Minh công tác. Nhớ những ngày đầu vào TP Hồ Chí Minh còn nhiều thiếu thốn ông chia sẻ :” Dù Sài Gòn giải phóng đã 9 năm nhưng còn nhiều khó khăn, nhiều cán bộ đầu ngành miền Bắc vào rồi lại quay ra với nhiều lý do… “

Bằng uy tín, trách nhiệm không biết mệt mỏi vì công việc và CB-CNV cùng với sự ủng hộ của nhiều lãnh đạo đứng đầu TP HCM như P. Chủ tịch TP ông Phan Văn Khải, Bí thư Q. Tân Bình Bà Trương Thị Mỹ Hoa, đến ông Dương Văn Khải trưởng ban khoa giáo thành uỷ… Viện Cơ Học Ứng dụng TP HCM đã có trụ sở tại 291 đường Điện Biên Phủ, Q3 TP HCM.

Giai đoạn 1991 – 1995 viện được nhà nước giao thực hiện đề tài :” Cơ sờ khoa học cho việc xây dựng Công trình biển “ Đây là đề tài cấp nhà nước do ông làm chủ nhiệm. Kết quả đề tài này có tính hệ thống làm cơ sở xây dựng “Tiêu chuẩn Việt Nam về công trình biển”, bên cạnh các công trình lĩnh vực dầu khí, dàn khoan trên biển … Vượt qua nhiều khó khăn, Viện cơ học ứng dụng TP HCM đã khẳng định được vai trò của mình trong phát triển chung của thành phố.

Năm 2003 ông được giao trọng trách làm Trưởng ban điều hành Dự án nhà nước VAM1 chế tạo thử máy bay 2 chỗ ngồi và cũng là năm ông nghỉ hưu. Đến cuối năm 2005 đã bay thử nghiệm 03 lần ở độ cao 2.000m  trong khu vực Long Thành, tỉnh Đồng Nai thành công tốt đẹp.

Giáo sư TSKH Nguyễn Xuân Hùng nay đã bước sang tuổi 80, những câu chuyện khoa học tưởng chừng như đã thuộc về quá khứ, nhưng qua lời kể của ông vẫn còn đó nguyên vẹn nhiệt huyết và niềm đam mê cho ngành Cơ học như ngày đầu ông bước vào nghề. Như GS TSKH Đỗ Sanh một đồng nghiệp của ông chia sẻ “ Về lĩnh vực Cơ học ứng dụng đã có manh nha từ những ngày đầu chúng tôi về công tác, nhưng để hình thành cơ sở thí nghiệm và có những đóng góp cho sự phát triển của ngành, công lao đầu thuộc về GS TSKH Nguyễn Xuân Hùng, chính ông là người hiện thực hoá giấc mơ của Giáo sư Tạ Quang Bửu về một ngành Cơ học ứng dụng vươn tầm khu vực./.

Sưu tầm từ tập san : DI SẢN CÁC NHÀ KHOA HỌC VIỆT NAM

Bài : Những dấu ấn của ngành Cơ học ứng dụng. (Ngày 08/ 7/ 2016.)

Bài viết đã được GS TSKH Nguyễn Xuân Hùng cho phép chuyển tiếp. Xin cảm ơn thầy Nguyễn Xuân Hùng.

13/ 4/ 2017

VPH.